اپرداز, تحلیل بنیادی

نگاهی به روند سودسازی و عملکرد فروش اپرداز

در نموار زیر عملکرد فروش اپرداز در سال های 1391 تا 1395 مشاهده می شود. اپرداز در این 5 سال هر سال شاهد رشد فروش بوده است.

13970315 فروش سالیانه اپرداز

در نمودار بعدی روند سودآوری اپرداز در سال های 1391 تا 1395 تصویر شده است. سود هر سهم در سال های 92 و 93 شاهد رشد بوده اما در سال های 94 و 95 نزولی بوده است.

13970315 سود هر سهم اپرداز

تحلیل بنیادی

آیا جذب سرمایه مستقیم خارجی در ایران چشم‌اندازی دارد؟

بنا به تازه ترین آمار منتشر شده از سوی «آنکتاد» (کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل UNCTAD: United Nations Conference on Trade and Development) ایران در سال گذشته میلادی توانست ۵ میلیارد و ۱۹ میلیون دلار سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را جذب کند. این در حالی بود که در سال پیش از آن مبلغ جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی ۳ میلیارد و ۳۷۲ میلیون دلار بود. بنابراین در فاصله سال‌های میلادی ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۷ میزان جذب سرمایه خارجی ایران رشدی حدود ۴۹ درصد را به نمایش گذاشت.

چنین حجمی از جذب سرمایه خارجی نسبت به سال‌های پیش از آن بی‌سابقه بود. چنین امری تنها در سایه دستیابی به برجام میسر بود. در تایید این مطلب در گزارش تازه آنکتاد آمده است که به سبب رفع تحریم‌ها بود که جذب این حجم از سرمایه‌گذاری خارجی میسر شد.

البته اکبر قهرمانی، معاون مدیرکل دفتر سرمایه‌گذاری خارجی این سازمان که نهاد مسئول در زمینه انجام سرمایه‌گذاری‌های خارجی در ایران است پیش از این گفته بود که سرمایه‌گذاری مصوب خارجی در سال ۱۳۹۶ به بیش از ۱۰ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار رسیده بود. که این رقم تنها شامل سرمایه‌گذاری‌های مصوب است. که البته شگفت‌آور نیست چون ارقام تنها شامل یک روند اداری یعنی تصویب سرمایه‌گذاری خارجی است که طبق تفاهم نامه مورد موافقت اصولی دولت بروی کاغذ بوده است. اما این به معنای ورود سرمایه به ایران در چارچوب پروژهای گوناگون و یا به بهره برداری این پروژها نیست. در تایید این نسبت پایین- جذب سرمایه مستقیم خارجی نسبت به سرمایه مصوب- وزیر پیشن اقتصاد، علی طیب نیا، در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه دو سیما ایران گفته بود علیرغم اینکه در دوره پسابرجام ۱۱ میلیارد دلار طرح سرمایه‌گذاری خارجی تصویب شده است، اما از این مبلغ تنها یک میلیارد دلار جذب شده است. بنابراین به نظر می‌رسد که جذب سرمایه خارجی بسیار کمتر از میزان مصوب آن بوده است.

دلایل چندی این امر را توضیح می‌دود. نخست اینکه، ورود سرمایه به ایران زمان‌بر است و سرمایه‌گذاران با بعدا با توجه به اوضاع احوال سیاسی و اقتصادی اقدام به ورود سرمایه اعم از مالی یا فیزیکی می‌کنند.

اهمیت جذب سرمایه مستقیم خارجی برای ایران

سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی تنها به معنی تامین مالی یک سلسه فعالیت اقتصادی نیست بلکه دارای پیامدهای مثبت دیگری هم هست. افزایش سرمایه‌گذاری خارجی در یک کشور نماد افزایش ثبات سیاسی و اقتصادی و همچنین توانایی یک کشور در ایجاد رابطه مثبت با کشورهای دیگر است و این جزئی از سرمایه اعتماد بین‌المللی آن کشور است. افزون بر این افزایش ورود سرمایه مستقیم خارجی می‌تواند به معنی ورود فن آوری، دانش، نوآوری مدیریت و سازمان هم باشد به دلیل همین مزیت‌هاست که رقابت جدی برای جذب سرمایه خارجی در جهان وجود دارد و کشوری که در این امر موفق است، که بتواند مزیت‌های خود را در عرصه بین المللی به خوبی بازاریابی کند. با توجه به کسر بودجه دولت، کاهش درآمدهای نفتی و انجماد ذخایر ارزی و بالاخره اتلاف سرمایه در ده‌های اخیر، سرمایه مستقیم خارجی می‌توانست نقش مهمی را در نوسازی و به سازی اقتصاد ایران بازی کند که در اثر آن اشتغال و رونق اقتصادی در ایران افزایش یابد، بازار ایران رقابتی شود و مصرف بهبود یابد.

سهم جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی ایران در جهان

سهم ایران از کل سرمایه‌گذاری خارجی جهان چندان قابل توجه نیست. و در صورتی که مبلغ جذب سرمایه خارجی ایران را با کل سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی انجام شده در جهان در سال ۲۰۱۷- که حدودا ۱۴۲۹ میلیارد دلار گزارش شده است- را بسنجیم سهم ایران از این رقم چیزی حدود ۰.۳۵ درصد خواهد بود. چنین حجمی از جذب سرمایه‌گذاری خارجی بسیار کمتر از نیازهای ایران است. به گفته مقامات دولت، برای بهبود اقتصادی در ایران باید سالانه حدود ۵۰ میلیارد دلار جذب شود تا رشد اقتصادی بالا و پایدار محقق و بیکاری کاهش یابد و قدرت خرید و سطح معاش و معیشت بهتر شود. همچنین نمایه زیر فرود و فراز سرمایه جذب سرمایه خارجی ایران از کل سرمایه‌گذاری جهان را به نمایش می‌گذارد.

13970315 سرمایه گذاری

نمودار بالا نشان می‌دهد که در بازه زمانی ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۷ ایران هیچ‌گاه موفق نشده بیش از ۰.۰۶ درصد از کل سرمایه جهانی را جذب کند. ناتوانی در جذب سرمایه خارجی محصول عوامل گوناگون سیاسی و اقتصادی است. جلوه دیگر این ناتوانی نوسان بسیار شدید سهم ایران در جذب سرمایه مستقیم خارجی است. چه نوسان شدید توان ایران در جذب سرمایه خارجی نشان از بی‌ثباتی رابطه اقتصادی ایران و جهان و همزمان نابسامانی سیاست‌گذاری در خصوص جذب سرمایه خارجی است. همین نوسان‌هاست که به عنوان شاخص‌های اعتبارسنجی و ثبات سیاسی و اقتصادی ایران مبنای تصمیم‌گیری موسسات مدیریت ریسک در عرصه جهان قرار می‌گیرد. با اجرایی شدن برجام و همچنین تعلیق تحریم‌ها به نظر می‌رسید که اقتصاد ایران بتواند در خصوص جذب سرمایه خارجی موفق شود. اما با افزایش تنش میان تهران و واشینگتن و خروج دولت آمریکا از برجام بخش قابل توجهی از فضای مثبت اقتصادی و تجاری پسابرجام بر باد رفت و اقتصاد ایران نتوانست از دستاوردهای دوره پسابرجام نتایج ملموس و گسترده‌ای را کسب کند، بنابراین رابطه اقتصادی ایران با جهان آنگونه که انتظار می‌رفت پایدار نماند. نبود چشم‌انداز روشن نسبت به آینده سبب شده است که که رویای جذب سرمایه زیر سوال رود مگر اینکه تحولی اساسی در مولفه‌های مربوط به جذب سرمایه مستقیم خارجی نظیر سیاست خارجی ایران صورت گیرد.

احمد علوی

بانک ها

زیان انباشته 5بانک بزرگ به 20هزار میلیارد تومان رسید

براساس تازه‌ترین اطلاعات مالی ارائه شده به بورس، زیان بانک‌های تجارت، صادرات، سرمایه، دی و ایران زمین 13هزارو 857میلیارد تومان رشد کرده است.
اطلاعات آماری نشان می‌دهد در یک رویداد بی‌سابقه در اقتصاد ایران زیان انباشته 5بانک بزرگ در بورس به مرز 20هزار میلیارد تومان رسیده است.13970310 زیان انباشته پنج بانک

صنعت بانکداری به پاشنه آشیل اقتصاد ایران تبدیل شده و حال و روز چندان خوشی ندارد. در این میان چندین بانک مطرح و بزرگ که سال‌هاست فعالیت می‌کنند اوضاع به‌مراتب بدتری نسبت به سایر بانک‌ها دارند. مدت‌هاست صحبت بر سر اصلاح ساختار بانک‌هاست اما همچنان هیچ علامت و نشانه‌ای که نشان دهد نمودار عملکرد این بانک‌ها رو به بهبود است مشاهده نمی‌شود.

بانک مرکزی از چند سال پیش اقداماتی را برای این اصلاح ساختاربانک‌ها آغاز کرده است اما بعد از آن دست به اقداماتی زده که فشار بیشتری بر بدنه بانک‌ها وارد کرد. به‌طور مثال از چند سال پیش بانک مرکزی بانک‌ها را مکلف کرد اموال مازادشان را که بخش زیادی از آن در بخش املاک و مستغلات متمرکز است بفروشند اما سال قبل خود نرخ سود سپرده‌های مدت‌دار را تا 20درصد افزایش داد و به رشد 7هزار میلیارد تومانی هزینه بانک‌ها منجر شد.

شواهد این سیاستگذاری‌های متناقض در گزارش‌های مالی بانک‌ها که در سامانه کدال درج می‌شود نمایان است. براساس آنچه بانک‌ها تاکنون گزارش داده‌اند فروش اموال مازاد چندان موفقیت‌آمیز نبوده و از طرف دیگر اعطای سپرده‌های 20درصدی هم بر هزینه آنها اضافه کرده است زیرا آنها باید سود بیشتری به سپرده‌های قبلی بپردازند.

به‌نظر می‌رسد با وجود اینکه بانک‌ها دارایی‌های هنگفتی دارند اما این دارایی‌ها چندان نقدشونده نیستند و حتی کسی حاضر نیست در فضای نیمه رکود کنونی دارایی‌های بانک‌ها را در ابعاد وسیع خریداری کند. به‌طور طبیعی اقتصاد ایران توانایی خرید این مقدار دارایی را که 500هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود، ندارد، به این ترتیب به‌نظر می‌رسد برای نجات بانک‌ها باید دست به اقدامات جدی‌تری زد.

مقدار زیان 5 بانک بزرگ

اطلاعات موجود درصورت‌های مالی بانک‌ها که در سامانه کدال هم درج شده است نشان می‌دهد 5بانک تجارت، صادرات، سرمایه، دی و ایران زمین با زیان‌های سنگین مواجه‌اند و جمع کل زیان انباشته این بانک‌ها به مرز 20هزار میلیارد تومان رسیده است.

در میان آنها شرایط مالی بانک تجارت به‌مراتب بدتر است؛ به‌طوری که مقدار زیان عملکرد این بانک در سال مالی 96به 5هزارو 704میلیارد تومان رسیده است که نسبت به سال قبل 660درصد رشد نشان می‌دهد. با این رویه‌ای که بانک تجارت طی می‌کند مقدار زیان انباشته این بانک در پایان سال مالی 96به 7هزارو 231میلیارد تومان خواهدرسید.

بعد از بانک تجارت، بانک صادرات در رتبه دوم جدول از نظر زیان قرار گرفته است. مقدار زیان بانک صادرات اگرچه امسال نسبت به سال قبل کمتر شده اما با این حال جمع کل زیان انباشته این بانک در پایان سال مالی 96به 3هزارو 35میلیارد تومان خواهد رسید با این رویه جمع کل زیان انباشته این بانک در سال 96به 6هزارو 400میلیارد تومان خواهد رسید.

بعد از 2بانک تجارت و صادرات رتبه سوم زیان‌ده‌ترین بنگاه پولی به بانک سرمایه که مدت‌هاست معاملات سهامش در بورس متوقف است، اختصاص یافته است. اگرچه اطلاعات تازه‌ای از وضعیت عملکرد این بانک در دست نیست اما گزارش‌های مالی سال مالی 94این شرکت که بعد از مدت‌ها آخر فروردین‌ماه امسال مورد بررسی و تصویب قرار گرفت، نشان می‌دهد مقدار زیان ثبت شده این شرکت در سال مالی 94به 674میلیارد تومان رسیده بود و این مقدار در سال مالی 95به 3هزارو633میلیارد تومان خواهد رسید. بااین رویه جمع کل زیان انباشته این بانک به 4هزارو 319میلیارد تومان خواهد رسید که البته پیش‌بینی می‌شود با انتشار گزارش‌های مالی سال 96این مقدار حتی افزایش پیدا کند.

رتبه چهارم جدول زیان‌ده‌ترین بانک‌های ایران به بانک دی اختصاص یافته و این بانک با ثبت 1209میلیارد تومان زیان در سال مالی 95به جرگه بانک‌هایی پیوست که بدترین عملکرد را دارند. پیش‌بینی می‌شود مقدار زیان عملکرد این بانک به 1400میلیارد تومان برسد. اما در میان زیان‌ده‌ترین بانک‌ها، بهترین عملکرد را بانک ایران زمین ثبت کرده است، مطابق آخرین اطلاعات مالی این بانک 6میلیارد تومان دیگر به زیان‌های قبلی‌اش اضافه کرده و ارزش کل زیان انباشته‌اش اکنون به 269میلیارد تومان رسیده است. همه این اطلاعات نشان می‌دهد عملکرد بانک‌ها نه فقط رو به بهبود نیست بلکه رویه چندان امید‌بخشی در جریان نیست.

 کاهش سود شرکت‌های بورس

اطلاعات آماری از وضع عملکرد شرکت‌های بورس هم نشان می‌دهد مقدار پیش‌بینی سود شرکت‌های بورس هم وارد یک خط سیر نزولی شده است. انتظار می‌رفت به‌طور آهسته بر مقدار سود شرکت‌های بورس اضافه شود، اما داده‌های آماری نشان می‌دهد منحنی نزول که از بهمن پارسال آغاز شده است شیب تندتری به‌خود گرفته است. بهمن‌ماه پارسال مقدار پیش‌بینی سود شرکت‌های بورس جمعا به 51هزارو 128میلیارد تومان رسیده بود و این امیدواری را به‌وجود آورده بود که بار دیگر سود شرکت‌های بورس به سطح 3سال قبل یعنی آذر‌ماه 93بازگردد اما از اسفند پارسال مقدار سود شرکت‌های بورس بار دیگر وارد یک خط سیر نزولی شده و در همین مدت کوتاه چند ماهه 14.1درصد افت کرده است؛ به‌طوری که در تازه‌ترین گزارش‌ها جمع کل سود 326شرکت بورس 43هزارو 903میلیارد تومان برآورد شده است که فاصله زیادی با سطح 3سال گذشته دارد. در آذر‌ماه سال 1393مقدار کل سود شرکت‌های بورس به مرز 60هزار میلیارد تومان رسیده بود.

13970310 نمودار پیش بینی سود کل

به تازگی شرکت‌های بورس با انتشار گزارش‌هایی افزایش قیمت دلار را که به افزایش قیمت مواداولیه منجر شده و همینطور اجرای سیاست سرکوب قیمت‌ها را در دولت که به افزایش نیافتن قیمت فروش محصولات‌شان منجر شده، عامل کاهش سودشان اعلام کرده‌اند.

گزارش از همشهری

13970310 جدول مقایسه زیان

برجام, اقتصاد ایران

تحریم‌ها چه تاثیری بر اقتصاد ایران دارند؟

با خروج آمریکا از برجام، سایه نااطمینانی بر سر توافق هسته‌ای ایران سنگینی می‌کند. تصمیم دونالد ترامپ به خروج از توافق هسته‌ای به این معنی است که بخشی از تحریم‌های رفع‌شده بازمی‌گردند.

اما تاثیر تحریم‌ها بر اقتصاد ایران و شرکای تجاری آن چیست؟

 چه می‌شود؟
وزارت دارایی آمریکا اعلام کرده است که مهلت‌هایی ٩٠ و ١٨٠ روزه برای بازگرداندن تحریم‌ها وجود دارد.

ضرب‌الاجل اول ٦ اوت است و مبادله دلار، تجارت طلا، چند فلز دیگر و همچنین صنایع هوایی و خودروسازی را هدف می‌گیرد.

13970221 1 iran oil gas exports persian 640 nc

13970221 2 iran oil output persian 640 nc

13970221 3 iran economic growth persian 640 nc

موعد بعدی ٤ نوامبر است و نهادهای مالی و نفتی ایران را هدف می‌گیرد. در آن مقطع همچنین اشخاصی که با برجام از تحریم‌ها درآمدند، دوباره به فهرست تحریم‌ها برمی‌گردند.

خریدار نفت ایران کیست؟
ایران یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت جهان است و سالانه میلیاردها دلار نفت و گاز صادر می‌کند.

13970221 4 iran biggest oil customer persian 640 nc

اما تولید نفت ایران، در کنار تولید ناخالص داخلی آن، به طور چشمگیری با تحریم‌های بین‌المللی سقوط کرد.

اگرچه آمریکا خودش مشتری عمده محصولات ایران نیست، شرکت‌ها و کشورهای دیگر اگر تجارتشان با ایران را کاهش نداده یا قطع نکنند، با تحریم‌های آمریکا مواجه خواهند شد.

13970221 5 iran us trade persian 640 nc

شرکت‌های نفتی اروپایی ممکن است تا حدی ضربه بخورند. شرکت فرانسوی توتال از برجام یک توافق پنج میلیارد دلاری با ایران امضا کرده، بی‌پی هم برای بهره‌برداری از میدان گازی رام با شرکت ملی نفت ایران همکاری می‌کند.

سایر بخش‌های اقتصادی چه؟
تحریم‌ها روی دیگر بخش‌های اقتصادی هم تاثیر می‌گذارد.

13970221 6 chart iran nonoil exports persian 7bkw3 nc

به ویژه شرکت‌های فروشنده هواپیما به ایران متضرر خواهند شد.

شرکت‌هایی مثل ایرباس و بوئینگ، که پس از برجام برای فروش حدود ٢٠٠ هواپیما با ایران به توافق رسیدند، میلیاردها دلار را از دست خواهند داد.

توریسم در ایران از برجام سود برده و شمار گردشگران از ٣.٨ میلیون نفر در سال ٢٠١٢ به بالای پنج میلیون نفر در سال ٢٠١٥ رسید. این روند ممکن است با تحریم‌های دوباره ضربه بخورد.

چه گزینه‌ای مانده؟
برای شرکای تجاری ایران هنوز امیدی باقی است، چرا که طرف‌های دیگر برجام، یعنی آلمان، بریتانیا، چین، روسیه و فرانسه، متعهد به تداوم حمایت از برجام هستند.

دولت آمریکا گفته است امکان دارد در اجرای تحریم‌ها‌ معافیت‌هایی قایل شود، هرچند هنوز جزئیات این معافیت‌های احتمالی منتشر نشده است.

اگر این اتفاق نیفتد، اتحادیه اروپا می‌تواند با اتکا به مقررات خود از شرکت‌های اروپایی طرف معامله ایران حمایت کند، این کاری است که اروپا در قبال کوبا انجام داد.